Aktualności

Powiększyły się zbiory Muzeum im. Jacka Malczewskiego i Archiwum Państwowego w Radomiu. Dokumenty dla archiwum i tajną drukarnię dla muzeum przekazał ksiądz kanonik Czesław Sadłowski z parafii w Zbroszy Dużej. Do muzeum trafiły miedzy innymi: dzwon „na trwogę”, maszyny do pisania, powielacz bębnowy i szkolny projektor filmowy.

Powielacza bębnowego – to jeden z darów – używano w podziemnej drukarni w czasach stanu wojennego w Zbroszy Dużej. Powielono na nim 5000 egzemplarzy druków. Powielacz do niedawna był własnością księdza kanonika Czesława Sadłowskiego. To dzięki staraniom księdza – mimo wielu trudności ze strony ówczesnych władz - w Zbroszy Dużej wybudowano kościół. Ksiądz był proboszczem tej parafii. Był także organizatorem nielegalnych zgromadzeń za co wielokrotnie go karano. Także za to, że na projektorze filmowym „Elew” - także przekazanym muzeum - wyświetlał filmy bez zezwolenia. Ksiądz Czesław Sadłowski był współpracownikiem demokratycznej opozycji, współorganizatorem w Zbroszy Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Grójeckiej, organizatorem biblioteki niezależnych wydawnictw. To on stworzył tajną drukarnię. Wśród darów przekazanych przez księdza Sadłowskiego radomskiemu muzeum znalazły się wspomniane już powielacz i projektor filmowy, a także kserokopiarka i maszyny do pisania. Na uwagę zasługuje jedna z maszyn, wyprodukowana w radomskich zakładach metalowych. - z dokumentów IPN wynika, że SB zainstalowały tu nadajnik radiowy – opowiada ks. Czesław Sadłowski. Ksiądz przekazał także radomskiemu muzeum dzwon „na trwogę”, którym ostrzegano przed milicyjnymi akcjami. Wśród darów znalazł się też radioodbiornik, dzięki któremu ksiądz od 1965 roku mógł wysłuchiwać wiadomości ze świata.

- Oprócz tego sprzętu otrzymaliśmy także materiał, który pokazuje jak wyglądał ówczesny proces produkcyjny – mówi Szczepan Kowalik, historyk z Muzeum im. Jacka Malczewskiego. - Mamy oryginalny papier, farby drukarskie, tonery i produkty gotowe, czyli wydawnictwa – opowiada Kowalik.

Ksiądz kanonik obdarował nie tylko muzeum, ale też i Archiwum Państwowe w Radomiu. Tu trafiła dokumentacja, którą ksiądz gromadził na prośbę kardynała Stefana Wyszyńskiego. - Ksiądz powiedział, że to jest historia – mówi ks. Czesław Sadłowski. - Ja to gromadziłem. Potem jak przyszedł czas na przekazanie tego zgodnie z testamentem księdza kardynała, niektórzy radzili, żeby to spalić. Ale ja zrobiłem inaczej – mówi ksiądz Sadłowski. Do archiwum trafiły dokumenty obrazujące 5-letnie starania księdza o budowę kościoła w Zbroszy Dużej. - To unikatowa i niepowtarzalna dokumentacja – mówi dyrektor Archiwum Państwowego w Radomiu, Kazimierz Jaroszek. - Ksiądz bardzo skrupulatnie gromadził tę dokumentację. To bardzo dokładne zbiory, obrazujące nie tylko trud jaki trzeba było włożyć w uzyskanie zgody na budowę kościoła. Te zbiory pokazują ówczesny stosunek władz partyjnych i państwowych do kościoła – twierdzi dyrektor archiwum. Dyrektorzy archiwum i muzeum podziękowali księdzu za przekazane dary.